1 August 2026 Editorial Team

Αυτόματος πληρώσεως θέρμανσης: λειτουργία και ρύθμιση πίεσης

Ο «αυτόματος πληρώσεως» είναι η βαλβίδα αυτόματης πλήρωσης του κλειστού κυκλώματος θέρμανσης: ένας μειωτής πίεσης που συνδέει το δίκτυο ύδρευσης με το δίκτυο θέρμανσης και συμπληρώνει νερό όταν η πίεση πέσει κάτω από την τιμή ρύθμισης, συνήθως 1,0–1,5 bar σε κατοικία. Ρυθμίζεται με βάση το ύψος του κτιρίου και την προπίεση του δοχείου διαστολής.

Είναι χρήσιμος για την πρώτη πλήρωση και για τις μικρές απώλειες από εξαεριστικά, αλλά δεν πρέπει να καλύπτει μια διαρροή: κάθε λίτρο φρέσκου νερού φέρνει οξυγόνο και άλατα στο κύκλωμα.

Με μια ματιά

Πίεση ρύθμισης (εν ψυχρώ) = προπίεση δοχείου διαστολής + 0,2–0,3 bar.
Προπίεση = στατικό ύψος σε m / 10 + 0,2–0,3 bar. Για διώροφο σπίτι, πλήρωση περίπου 1,0–1,2 bar.
Πριν από τη βαλβίδα πλήρωσης μπαίνει διάταξη αντεπιστροφής, ώστε νερό θέρμανσης να μη γυρίσει στο πόσιμο.
Σε κύκλωμα με αντιψυκτικό δεν αφήνουμε αυτόματη συμπλήρωση από το δίκτυο, γιατί αραιώνει τη γλυκόλη.
Συχνή συμπλήρωση σημαίνει διαρροή ή πρόβλημα στο δοχείο διαστολής, όχι λύση.

Πώς λειτουργεί η βαλβίδα αυτόματης πλήρωσης

Στο εσωτερικό της υπάρχει ένα διάφραγμα με ελατήριο. Από τη μία πλευρά το ελατήριο πιέζει με τη δύναμη που ρυθμίζουμε με τη βίδα, από την άλλη πιέζει το νερό του κυκλώματος θέρμανσης. Όταν η πίεση του κυκλώματος πέσει κάτω από την τιμή ρύθμισης, το διάφραγμα ανοίγει και περνά νερό από το δίκτυο ύδρευσης· όταν η πίεση επανέλθει, κλείνει.

Οι περισσότερες βαλβίδες πλήρωσης ενσωματώνουν:

φίλτρο εισόδου, που συγκρατεί άμμο και σκουριές από το δίκτυο ύδρευσης,
βαλβίδα αντεπιστροφής,
βάνα απομόνωσης και υποδοχή μανομέτρου,
κλίμακα ρύθμισης πίεσης, συνήθως από 0,2 έως 4 bar.

Μια βαλβίδα πλήρωσης βρίσκεται στα εξαρτήματα λεβητοστασίου, μαζί με απαερωτές και διαχωριστές σωματιδίων που συνήθως μπαίνουν στο ίδιο σημείο.

Σωστή ρύθμιση πίεσης πλήρωσης

Η πίεση πλήρωσης δεν είναι μια γενική τιμή «1,5 bar για όλους». Εξαρτάται από το στατικό ύψος, δηλαδή την υψομετρική διαφορά από το λεβητοστάσιο έως το ψηλότερο σώμα ή εξαεριστικό, και σχετίζεται άμεσα με το δοχείο διαστολής:

Υπολογίστε την προπίεση: p0 = H/10 + 0,2–0,3 bar.
Ρυθμίστε το δοχείο διαστολής σε αυτή την προπίεση, πριν γεμίσει το δίκτυο.
Ρυθμίστε τη βαλβίδα πλήρωσης 0,2–0,3 bar πάνω από την προπίεση, με το κύκλωμα κρύο.
Ελέγξτε ότι στη μέγιστη θερμοκρασία η πίεση μένει τουλάχιστον 0,5 bar κάτω από τη βαλβίδα ασφαλείας.

Στατικό ύψος έως το ψηλότερο σώμα	Προπίεση δοχείου (ενδεικτικά)	Ρύθμιση πλήρωσης εν ψυχρώ (ενδεικτικά)
Έως 3 m (ισόγειο)	0,5–0,6 bar	0,8–0,9 bar
5–6 m (διώροφο)	0,8–0,9 bar	1,0–1,2 bar
9–10 m (τριώροφο)	1,2–1,3 bar	1,4–1,6 bar
12–15 m (πολυκατοικία)	1,5–1,8 bar	1,8–2,0 bar

Για κτίρια με μεγαλύτερο ύψος, η βαλβίδα ασφαλείας 3 bar δεν αφήνει αρκετό περιθώριο διαστολής και χρειάζεται μελέτη με υψηλότερη πίεση λειτουργίας, στα όρια που επιτρέπουν ο λέβητας και τα εξαρτήματα.

Προστασία πόσιμου νερού από επιστροφή

Το νερό του κυκλώματος θέρμανσης δεν είναι πόσιμο: περιέχει προϊόντα διάβρωσης και, συχνά, χημικά προστασίας ή αντιψυκτικό. Αν η πίεση της ύδρευσης πέσει (π.χ. διακοπή νερού), υπάρχει κίνδυνος το νερό θέρμανσης να επιστρέψει στο δίκτυο πόσιμου νερού. Το πρότυπο EN 1717 ορίζει τον τύπο προστασίας ανάλογα με την κατηγορία του υγρού: για απλό νερό θέρμανσης αρκεί συνήθως διάταξη αντεπιστροφής κατάλληλου τύπου, ενώ όταν υπάρχουν πρόσθετα ή γλυκόλη απαιτείται διαχωριστής ροής (disconnector). Η βαλβίδα αντεπιστροφής που ενσωματώνει η απλή βαλβίδα πλήρωσης δεν καλύπτει πάντα αυτή την απαίτηση.

Προσοχή: σε αντλίες θερμότητας monoblock με γλυκόλη για αντιπαγετική προστασία, η αυτόματη πλήρωση από την ύδρευση αραιώνει σταδιακά το αντιψυκτικό και η προστασία από πάγωμα χάνεται χωρίς να το καταλάβει κανείς. Εκεί η συμπλήρωση γίνεται χειροκίνητα, με έτοιμο διάλυμα.

Πρώτη πλήρωση και εξαέρωση

Σε νέο ή σε ξεπλυμένο δίκτυο η σειρά έχει σημασία. Πρώτα ελέγχεται και ρυθμίζεται η προπίεση του δοχείου διαστολής, με το δοχείο άδειο από νερό. Έπειτα το δίκτυο γεμίζει αργά από τη βαλβίδα πλήρωσης, με ανοιχτά τα αυτόματα εξαεριστικά και τους διακόπτες όλων των σωμάτων ή των βρόχων της ενδοδαπέδιας. Ακολουθεί χειροκίνητη εξαέρωση από το χαμηλότερο προς το ψηλότερο σημείο και λειτουργία του κυκλοφορητή για λίγα λεπτά, ώστε να παρασυρθούν οι φυσαλίδες στον απαερωτή.

Μετά την πρώτη θέρμανση στη μέγιστη θερμοκρασία, το διαλυμένο αέριο απελευθερώνεται και η πίεση πέφτει λίγο. Γίνεται νέα εξαέρωση και συμπλήρωση εν ψυχρώ, και από εκεί και πέρα η πίεση πρέπει να μένει σταθερή. Αν το νερό πλήρωσης είναι πολύ σκληρό, αξίζει αποσκλήρυνση ή χρήση επεξεργασμένου νερού, ιδίως σε λέβητες συμπύκνωσης και αντλίες θερμότητας με πλακοειδείς εναλλάκτες.

Αυτόματη ή χειροκίνητη πλήρωση;

Η αυτόματη πλήρωση προστατεύει τον λέβητα από λειτουργία με πολύ χαμηλή πίεση όσο το σπίτι είναι άδειο. Το μειονέκτημά της είναι ότι κρύβει τις διαρροές: αν ένα ρακόρ ή ένας διακόπτης σώματος στάζει, ο αυτόματος πληρώσεως συμπληρώνει συνεχώς και το δίκτυο γεμίζει οξυγόνο και άλατα. Το αποτέλεσμα είναι λάσπη, μαγνητίτης, κολλημένοι κυκλοφορητές και φραγμένοι εναλλάκτες.

Η δική μας πρακτική σε νέες εγκαταστάσεις: βαλβίδα πλήρωσης με βάνα απομόνωσης που μένει κλειστή μετά την πλήρωση και την εξαέρωση, ή βαλβίδα πλήρωσης με υδρόμετρο, ώστε να φαίνεται πόσο νερό μπαίνει. Σε κάθε περίπτωση το κύκλωμα θέλει φίλτρο ή διαχωριστή σωματιδίων στην επιστροφή.

Συχνά προβλήματα και διάγνωση

Η πίεση ανεβαίνει ακόμη και με κρύο κύκλωμα: η βαλβίδα πλήρωσης δεν στεγανοποιεί (άλατα στην έδρα) και περνά νερό από την ύδρευση. Καθαρισμός ή αντικατάσταση.
Η πίεση ανεβαίνει πολύ όταν ζεσταίνεται το νερό: το δοχείο διαστολής έχει χάσει προπίεση ή είναι μικρό· η βαλβίδα πλήρωσης δεν φταίει.
Η πίεση πέφτει συνεχώς: διαρροή ή εξαεριστικό που βγάζει νερό. Ο αυτόματος πληρώσεως δεν το λύνει, απλώς το κρύβει.
Δεν γεμίζει καθόλου: φραγμένο φίλτρο εισόδου ή κλειστή βάνα.

Τι προτείνουμε

Ρυθμίστε τη βαλβίδα αυτόματης πλήρωσης μαζί με το δοχείο διαστολής, με βάση το ύψος του κτιρίου, και μην την αφήνετε να καλύπτει διαρροές. Αν η πίεση στο δίκτυό σας αλλάζει χωρίς εξήγηση, η ομάδα μας για service και συντήρηση μπορεί να ελέγξει όλο το κύκλωμα· για επαγγελματικές παραγγελίες δείτε τη σελίδα χονδρικής.