Φίλτρο νερού λέβητα και διαχωριστής μαγνητίτη: χρησιμότητα

Σε μια αντλία θερμότητας, ο εναλλάκτης είναι πλακοειδής, με πολύ στενά κανάλια. Αν στο νερό του κυκλώματος κυκλοφορεί λάσπη ή μαγνητίτης, αυτά τα κανάλια βουλώνουν εύκολα, η ροή πέφτει και η μονάδα βγάζει σφάλμα ή σταματά. Γι' αυτό, σχεδόν όλοι οι κατασκευαστές αντλιών θερμότητας ζητούν φίλτρο ή διαχωριστή στην είσοδο της μονάδας — πολλές φορές είναι και προϋπόθεση της εγγύησης.

Το «φίλτρο νερού λέβητα» είναι στην ουσία ένας διαχωριστής σωματιδίων: ένα μικρό εξάρτημα που μπαίνει στη σωλήνωση επιστροφής, πριν τη μονάδα, και συγκρατεί λάσπη, σκουριά και μαγνητίτη πριν αυτά προλάβουν να φτάσουν στον εναλλάκτη και στον κυκλοφορητή.

Γιατί το χρειάζεται ειδικά μια αντλία θερμότητας

Σε έναν παλιό λέβητα με φαρδιά κανάλια, λίγη λάσπη περνούσε απαρατήρητη. Σε μια αντλία θερμότητας με πλακοειδή εναλλάκτη, λίγα γραμμάρια αρκούν για να μειωθεί η ροή και να σταματήσει η μονάδα με σφάλμα χαμηλής παροχής. Στα εξωτερικά monoblock, μειωμένη ροή τον χειμώνα σημαίνει και αυξημένο κίνδυνο παγώματος του εναλλάκτη στην απόψυξη. Για τον λόγο αυτό οι περισσότεροι κατασκευαστές παραδίδουν φίλτρο μαζί με τη μονάδα και ζητούν να είναι τοποθετημένο πριν την είσοδο.

Η πρακτική που ακολουθούμε στις δικές μας εγκαταστάσεις είναι να βάζουμε έναν μαγνητικό διαχωριστή πριν από το φίλτρο του κατασκευαστή. Ο διαχωριστής πιάνει το μεγαλύτερο φορτίο λάσπης, το φίλτρο μένει σαν τελική ασφάλεια, και το σύνολο χρειάζεται πολύ πιο σπάνιο καθάρισμα.

Πού βρίσκεται η λάσπη μέσα στο κύκλωμα

Ένα κλειστό κύκλωμα θέρμανσης, μόλις γεμίσει, έχει ελάχιστο οξυγόνο και η διάβρωση σταματά γρήγορα από μόνη της. Το πρόβλημα ξεκινά όταν μπαίνει συνέχεια φρέσκο νερό ή αέρας μέσα στο σύστημα: μια μικρή διαρροή που καλύπτει συνέχεια ο αυτόματος πληρώσεως, ανοιχτό δοχείο διαστολής, ή σωλήνες ενδοδαπέδιας χωρίς φράγμα οξυγόνου. Το οξυγόνο διαβρώνει σιγά σιγά τον χάλυβα των σωμάτων και το αποτέλεσμα είναι ο μαγνητίτης: μια μαύρη, λεπτόκοκκη λάσπη που κάθεται παντού μέσα στο δίκτυο.

Πώς καταλαβαίνετε ότι υπάρχει λάσπη στο δίκτυο

• Το σώμα είναι κρύο στο κάτω μέρος και ζεστό στο πάνω (το αντίθετο, κρύο πάνω, δείχνει συνήθως αέρα).
• Βγαίνει μαύρο νερό όταν εξαερώνετε ένα σώμα.
• Ο λέβητας κάνει θόρυβο σαν να βράζει, γιατί ο εναλλάκτης ζεσταίνεται τοπικά περισσότερο από τις επικαθίσεις.
• Ο κυκλοφορητής μπλοκάρει ή θορυβεί.
• Η αντλία θερμότητας βγάζει σφάλμα χαμηλής ροής, ιδίως μετά από κάποιους μήνες λειτουργίας.
• Η κατανάλωση ανεβαίνει χωρίς να αλλάξει κάτι άλλο.

Ποιο φίλτρο ταιριάζει στην περίπτωσή σας

Το φίλτρο Y είναι το πιο απλό και φθηνό, αλλά έχει ένα μειονέκτημα: όσο γεμίζει, στενεύει το πέρασμα και αυξάνει την αντίσταση, οπότε χρειάζεται συχνό καθάρισμα τους πρώτους μήνες. Ο διαχωριστής σωματιδίων δουλεύει αλλιώς: επιβραδύνει τη ροή μέσα σε έναν μικρό θάλαμο, τα σωματίδια κατακάθονται στον πάτο και αδειάζουν από μια βάνα, χωρίς να σταματήσει η λειτουργία. Ο μαγνήτης στους μαγνητικούς διαχωριστές πιάνει επιπλέον τα πολύ λεπτά σιδηρούχα σωματίδια που δεν προλαβαίνουν να καθιζάνουν μόνα τους — αυτά που κάνουν τη μεγαλύτερη ζημιά σε έναν πλακοειδή εναλλάκτη.

Διαχωριστές σωματιδίων, με ή χωρίς μαγνήτη, σε 3/4'' και 1'', θα τους βρείτε στα εξαρτήματα λεβητοστασίου μας.

Πού τοποθετείται

• Στην επιστροφή, πριν τη μονάδα: έτσι το νερό που μπαίνει στον λέβητα ή στην αντλία θερμότητας είναι ήδη καθαρό.
• Σωστός προσανατολισμός: οι διαχωριστές έχουν συγκεκριμένη φορά τοποθέτησης, συνήθως με τη βάνα αποστράγγισης προς τα κάτω. Υπάρχουν εκδόσεις για οριζόντιο και για κατακόρυφο σωλήνα.
• Βάνες απομόνωσης εκατέρωθεν, ώστε να καθαρίζεται χωρίς να αδειάζει όλο το δίκτυο.
• Ελεύθερος χώρος γύρω του, για να βγαίνει το μαγνητικό στέλεχος και να χωράει κουβάς στην αποστράγγιση.
• Ίδια διατομή με τον σωλήνα επιστροφής, ώστε να μην προσθέτει αντίσταση.

Τι χρειάζεται πριν μπει το φίλτρο σε παλιό δίκτυο

Όταν βάζουμε καινούρια αντλία θερμότητας ή λέβητα σε παλιό δίκτυο με σώματα, το φίλτρο από μόνο του δεν αρκεί. Πρώτα ξεπλένουμε το δίκτυο, ιδανικά με κατάλληλο χημικό καθαριστικό και κυκλοφορία για όσο διάστημα ορίζει ο παραγωγός του, ώστε να φύγει η συσσωρευμένη λάσπη. Αν παραλειφθεί αυτό το βήμα, ο καινούριος διαχωριστής γεμίζει μέσα σε λίγες μέρες και όλο το φορτίο το δέχεται ο καινούριος εναλλάκτης. Η σκληρότητα του νερού πλήρωσης και η ανάγκη για αναστολέα διάβρωσης εξαρτώνται από τις οδηγίες του κατασκευαστή της μονάδας — σε αρκετές περιπτώσεις είναι όρος της εγγύησης.

Πόσο συχνά καθαρίζεται

Τις πρώτες εβδομάδες μετά από εγκατάσταση σε παλιό δίκτυο, ελέγχουμε τον διαχωριστή συχνά, γιατί εκεί συγκεντρώνεται το μεγαλύτερο μέρος της λάσπης. Μετά, αρκεί ο καθαρισμός στο ετήσιο service, μαζί με έλεγχο πίεσης, δοχείου διαστολής και εξαεριστικών. Αν ο μαγνητίτης δεν μειώνεται με τον καιρό, σημαίνει ότι κάπου συνεχίζει να μπαίνει οξυγόνο στο κύκλωμα. Περισσότερα για τη σωστή συντήρηση θα βρείτε στο άρθρο για το service αντλίας θερμότητας.

Τι προτείνουμε

Σε κάθε νέα εγκατάσταση αντλίας θερμότητας ή λέβητα, ειδικά σε παλιό δίκτυο με σώματα, βάζουμε μαγνητικό διαχωριστή στην επιστροφή και φροντίζουμε πρώτα το ξέπλυμα του δικτύου. Αν θέλετε να ελέγξουμε το υπάρχον σύστημά σας, η ομάδα μας για service και συντήρηση αναλαμβάνει όλο το κύκλωμα.