14 July 2026 Editorial Team

Επιλογή κυκλοφορητή θέρμανσης: παροχή, μανομετρικό, καμπύλη

Ο κυκλοφορητής θέρμανσης επιλέγεται από δύο μεγέθη: την παροχή νερού (m³/h) που χρειάζεται το κύκλωμα και το μανομετρικό (m ΣΥ) που πρέπει να υπερνικήσει. Η παροχή βγαίνει από την ισχύ και τη διαφορά θερμοκρασίας προσαγωγής-επιστροφής (ΔT), το μανομετρικό από τις απώλειες πίεσης της πιο δυσμενούς διαδρομής. Το σημείο λειτουργίας πρέπει να πέφτει μέσα στην καμπύλη του κυκλοφορητή, κατά προτίμηση στο μεσαίο τμήμα της.

Στην πράξη, στα περισσότερα σπίτια ο παλιός κυκλοφορητής είναι υπερδιαστασιολογημένος. Ένας σωστά επιλεγμένος ηλεκτρονικός κυκλοφορητής καταναλώνει λιγότερο, δεν κάνει θόρυβο στους θερμοστατικούς διακόπτες και κρατά σωστό ΔT στον λέβητα ή στην αντλία θερμότητας.

Με μια ματιά

Παροχή: Q (m³/h) ≈ 0,86 × P (kW) / ΔT (K). Για 20 kW με ΔT 20 K βγαίνει περίπου 0,86 m³/h.
Με αντλία θερμότητας (ΔT ενδεικτικά 5 K) η ίδια ισχύς θέλει περίπου τετραπλάσια παροχή.
Το μανομετρικό μιας κατοικίας με σώματα είναι ενδεικτικά 2–4 m· η ενδοδαπέδια θέλει συνήθως περισσότερο.
Σώματα με θερμοστατικούς: λειτουργία αναλογικής πίεσης (Δp-v). Ενδοδαπέδια: σταθερής πίεσης (Δp-c).
Για ανακυκλοφορία ζεστού νερού χρήσης χρειάζεται κυκλοφορητής με σώμα για πόσιμο νερό (ορείχαλκος ή ανοξείδωτο).

Τι κάνει ο κυκλοφορητής και πώς λειτουργεί

Σε ένα κλειστό κύκλωμα θέρμανσης ο κυκλοφορητής δεν «ανεβάζει» νερό· απλώς το κυκλοφορεί, υπερνικώντας τις τριβές σε σωλήνες, εξαρτήματα, βάνες, λέβητα ή εναλλάκτη. Η στατική πίεση του δικτύου (π.χ. 1,5 bar) δεν αφορά την επιλογή του· αφορά το δοχείο διαστολής και την πλήρωση.

Οι σύγχρονοι οικιακοί κυκλοφορητές είναι τύπου υγρού ρότορα με ηλεκτρονικά ελεγχόμενο κινητήρα μόνιμου μαγνήτη. Από το 2015 οι αυτόνομοι κυκλοφορητές υγρού ρότορα που διατίθενται στην ΕΕ πρέπει να έχουν δείκτη ενεργειακής απόδοσης EEI ≤ 0,23. Σε σύγκριση με τους παλιούς τριών ταχυτήτων, η κατανάλωση πέφτει σημαντικά, κυρίως επειδή ο κυκλοφορητής προσαρμόζει τις στροφές του όταν κλείνουν οι θερμοστατικοί διακόπτες.

Υπολογισμός παροχής από ισχύ και ΔT

Η βασική σχέση είναι P = 1,163 × Q × ΔT, με P σε kW, Q σε m³/h και ΔT σε K. Λύνοντας ως προς την παροχή: Q ≈ 0,86 × P / ΔT. Το ΔT το ορίζει ο τύπος της εγκατάστασης: λέβητας με σώματα δουλεύει συνήθως με 15–20 K, η ενδοδαπέδια με 5–8 K και η αντλία θερμότητας με περίπου 5 K.

Ισχύς κυκλώματος	Παροχή με ΔT 20 K (λέβητας, σώματα)	Παροχή με ΔT 5 K (αντλία θερμότητας)
10 kW	≈ 0,43 m³/h	≈ 1,72 m³/h
15 kW	≈ 0,65 m³/h	≈ 2,58 m³/h
20 kW	≈ 0,86 m³/h	≈ 3,44 m³/h
30 kW	≈ 1,29 m³/h	≈ 5,16 m³/h
40 kW	≈ 1,72 m³/h	≈ 6,88 m³/h

Ο πίνακας δείχνει γιατί η αντικατάσταση λέβητα με αντλία θερμότητας συχνά απαιτεί έλεγχο διατομών και κυκλοφορητών: η ίδια ισχύς κινείται με πολύ μεγαλύτερη παροχή, άρα με μεγαλύτερες απώλειες πίεσης στο ίδιο δίκτυο.

Μανομετρικό: οι απώλειες της δυσμενέστερης διαδρομής

Το μανομετρικό υπολογίζεται για το κύκλωμα με τη μεγαλύτερη αντίσταση, συνήθως το πιο απομακρυσμένο σώμα ή τον μακρύτερο βρόχο ενδοδαπέδιας. Μια πρακτική εκτίμηση για οικιακά δίκτυα:

Σωλήνες: γραμμικές απώλειες ενδεικτικά 100–200 Pa/m, επί το συνολικό μήκος προσαγωγής και επιστροφής.
Εξαρτήματα: γωνίες, ταυ και ρακόρ προσθέτουν ενδεικτικά 30–50% στις απώλειες των σωλήνων.
Συσκευές: θερμοστατικός διακόπτης, τρίοδη βάνα, λέβητας ή πλακοειδής εναλλάκτης, κολεκτέρ, φίλτρο. Οι τιμές τους δίνονται από τον κατασκευαστή για τη συγκεκριμένη παροχή.

Παράδειγμα: διαδρομή 30 m (60 m πήγαινε-έλα) με 150 Pa/m δίνει 9 kPa, με εξαρτήματα περίπου 12 kPa. Μαζί με θερμοστατικό διακόπτη και λέβητα φτάνουμε ενδεικτικά τα 20–25 kPa, δηλαδή 2–2,5 m (10 kPa ≈ 1 m ΣΥ). Για βρόχους ενδοδαπέδιας έως περίπου 100 m το μανομετρικό ανεβαίνει συνήθως στα 3–5 m. Στις αντλίες θερμότητας ελέγχουμε στο φυλλάδιο το «διαθέσιμο εξωτερικό μανομετρικό» του ενσωματωμένου κυκλοφορητή στην ονομαστική παροχή· αν δεν αρκεί, μπαίνει δεύτερος κυκλοφορητής μετά από υδραυλικό διαχωρισμό.

Σημείο λειτουργίας και καμπύλη

Η καμπύλη του δικτύου είναι παραβολή (οι απώλειες αυξάνουν περίπου με το τετράγωνο της παροχής). Το σημείο λειτουργίας είναι η τομή της με την καμπύλη του κυκλοφορητή. Διαλέγουμε μοντέλο στο οποίο το σημείο αυτό πέφτει στο μεσαίο τρίτο της καμπύλης, όπου η απόδοση είναι καλύτερη και υπάρχει περιθώριο ρύθμισης. Αν το σημείο βρίσκεται στο τέλος της καμπύλης, ο κυκλοφορητής είναι μικρός· αν η ελάχιστη ταχύτητα δίνει ήδη πολύ περισσότερη παροχή, είναι μεγάλος.

Τρόποι λειτουργίας και τύποι κυκλοφορητών

Αναλογική πίεση (Δp-v): το μανομετρικό μειώνεται όσο μειώνεται η παροχή. Ιδανική για σώματα με θερμοστατικούς διακόπτες, όπου η ζήτηση αλλάζει συνεχώς.
Σταθερή πίεση (Δp-c): κρατά σταθερό μανομετρικό. Κατάλληλη για ενδοδαπέδια με κολεκτέρ και για δίκτυα με μικρές απώλειες στους κεντρικούς σωλήνες.
Σταθερή ταχύτητα: για κυκλώματα λέβητα-μπόιλερ, buffer ή όπου ο ελεγκτής θέλει γνωστή παροχή.

Στην ονοματολογία των οικιακών κυκλοφορητών, όπως οι WITA ASTRA 25/1-6 ή 32/1-8, ο πρώτος αριθμός δείχνει την ονομαστική διάμετρο σύνδεσης και ο τελευταίος το μέγιστο μανομετρικό σε μέτρα· ελέγχετε πάντα την καμπύλη του φυλλαδίου. Για ζεστό νερό χρήσης υπάρχουν εκδόσεις για πόσιμο νερό, όπως οι DAB EVOSTA2 SAN, ενώ για μεγαλύτερα κτίρια υπάρχουν φλαντζωτοί κυκλοφορητές όπως οι HANSA UHP, μονοφασικοί και τριφασικοί. Όλα αυτά είναι διαθέσιμα στους κυκλοφορητές μας.

Συχνά λάθη, εγκατάσταση και αντικατάσταση

Ο υπερδιαστασιολογημένος κυκλοφορητής προκαλεί θόρυβο (σφύριγμα) στους θερμοστατικούς διακόπτες, μικρό ΔT, άρα λιγότερη συμπύκνωση σε λέβητα συμπύκνωσης, και περιττή κατανάλωση ρεύματος. Ο υποδιαστασιολογημένος αφήνει κρύα τα τελευταία σώματα ή βγάζει σφάλμα χαμηλής ροής στην αντλία θερμότητας. Και στις δύο περιπτώσεις χρειάζεται και υδραυλική εξισορρόπηση του δικτύου, όχι μόνο αλλαγή κυκλοφορητή.

Ο άξονας του κινητήρα τοποθετείται πάντα οριζόντια· το κουτί ακροδεκτών δεν κοιτάει προς τα κάτω.
Βάνες απομόνωσης πριν και μετά, ώστε να αλλάζει χωρίς άδειασμα του δικτύου.
Εξαέρωση του δικτύου πριν την πρώτη εκκίνηση· ο αέρας καταστρέφει τα έδρανα.
Σε ψύξη με κρύο νερό χρειάζεται κυκλοφορητής κατάλληλος για χαμηλές θερμοκρασίες υγρού.

Σημάδια αντικατάστασης: θόρυβος εδράνων, μπλοκάρισμα μετά το καλοκαίρι, υπερθέρμανση κινητήρα ή κυκλοφορητής τριών ταχυτήτων σε δίκτυο με θερμοστατικούς διακόπτες. Επειδή η λάσπη και ο μαγνητίτης είναι η συνηθέστερη αιτία βλάβης, αξίζει να μπει και διαχωριστής σωματιδίων. Το μέγεθος του δοχείου διαστολής και ενός τυχόν δοχείου αδρανείας ελέγχονται στην ίδια μελέτη.

Τι προτείνουμε

Πριν αλλάξετε κυκλοφορητή, υπολογίστε παροχή και μανομετρικό και διαλέξτε μοντέλο με το σημείο λειτουργίας στο μέσο της καμπύλης, με Δp-v για σώματα και Δp-c για ενδοδαπέδια. Αν είστε υδραυλικός ή μηχανικός, στείλτε μας τα στοιχεία του έργου μέσα από τη σελίδα χονδρικής για επαγγελματίες και θα σας προτείνουμε τον κατάλληλο κυκλοφορητή.