12 July 2026 Editorial Team

Σωλήνες ύδρευσης και αποχέτευσης: υλικά, διάμετροι, κλίσεις

Για την ύδρευση ενός σπιτιού σήμερα χρησιμοποιούνται κυρίως πολυστρωματικοί σωλήνες (PEX-AL-PEX), σωλήνες PEX και PPR, με διανομή από κολεκτέρ. Για την αποχέτευση χρησιμοποιούνται πλαστικοί σωλήνες PVC ή PP, με σωστή διάμετρο ανά είδος υγιεινής, σταθερή κλίση και αερισμό. Τα περισσότερα προβλήματα, όπως χαμηλή πίεση, θόρυβοι, μυρωδιές και βουλώματα, οφείλονται σε λάθος υλικό, διατομή ή κλίση και όχι στην ποιότητα του σωλήνα.

Σε ανακαίνιση παλιού σπιτιού με γαλβανισμένους σωλήνες, η πλήρης αντικατάσταση του δικτύου ύδρευσης είναι σχεδόν πάντα η σωστή επιλογή.

Με μια ματιά

Ύδρευση: πολυστρωματικός ή PEX με κολεκτέρ, μία γραμμή ανά σημείο κατανάλωσης, συνήθως 16 ή 18 mm.
Πίεση δικτύου ενδεικτικά 2,5–4 bar· πάνω από 4–5 bar χρειάζεται μειωτής, κάτω από 2 bar πιεστικό.
Αποχέτευση: Φ100–110 για λεκάνη, Φ40–50 για νιπτήρα, ντουζιέρα και νεροχύτη.
Κλίση οριζόντιων αποχετεύσεων ενδεικτικά 1–2%· ούτε μηδενική ούτε υπερβολική.
Κάθε κατακόρυφη στήλη αποχέτευσης χρειάζεται αερισμό, αλλιώς αδειάζουν τα σιφώνια και έρχονται μυρωδιές.

Υλικά σωλήνων ύδρευσης: σύγκριση

Υλικό	Πλεονεκτήματα	Μειονεκτήματα	Συνήθης χρήση
Πολυστρωματικός (PEX-AL-PEX)	Κρατά το σχήμα του, μικρή θερμική διαστολή, στεγανός στο οξυγόνο	Θέλει σωστά εργαλεία και ποιοτικά ρακόρ ή πρεσαριστά	Ύδρευση, θέρμανση, κολεκτέρ
PEX (δικτυωμένο πολυαιθυλένιο)	Ευλύγιστος, περνά μέσα σε σωλήνα-σπιράλ, αντέχει σε θερμοκρασία	Μεγαλύτερη διαστολή, θέλει στήριξη	Ύδρευση με κολεκτέρ, ενδοδαπέδια (με φράγμα οξυγόνου)
PPR (πολυπροπυλένιο)	Θερμοκόλληση χωρίς ρακόρ, οικονομικό	Μεγάλη θερμική διαστολή σε ζεστό νερό, πιο «σκληρή» τοποθέτηση	Κεντρικές στήλες, λεβητοστάσια
Χαλκός	Ανθεκτικός σε θερμοκρασία και πίεση, μεγάλη διάρκεια	Κόστος, ευαισθησία σε επιθετικό νερό, θέλει κόλληση ή press	Λεβητοστάσια, εμφανή δίκτυα
Γαλβανισμένος χάλυβας	Μηχανική αντοχή	Εσωτερική σκουριά και άλατα, στενεύει με τα χρόνια	Μόνο σε παλιές εγκαταστάσεις· αντικαθίσταται

Για τα πλεονεκτήματα του PEX και τον τρόπο τοποθέτησης δείτε τον οδηγό για τους σωλήνες PEX. Πολυστρωματικούς Coesclima και σωλήνες ComoPex, μονωμένους και αμόνωτους, θα βρείτε στους σωλήνες θέρμανσης και ύδρευσης που διαθέτουμε.

Διαστασιολόγηση δικτύου ύδρευσης

Σε μια κατοικία, η παροχή από το υδρόμετρο μέχρι το κολεκτέρ γίνεται συνήθως με πολυστρωματικό 20×2 ή 26×3, ανάλογα με τον αριθμό μπάνιων και το μήκος. Από το κολεκτέρ, κάθε σημείο (μπαταρία, λεκάνη, πλυντήριο) τροφοδοτείται με ξεχωριστή γραμμή 16×2 ή 18×2. Με αυτόν τον τρόπο:

δεν πέφτει η πίεση στο ντους όταν ανοίγει άλλη βρύση,
δεν υπάρχουν ενώσεις μέσα στον τοίχο ή στο δάπεδο,
κάθε γραμμή απομονώνεται από τον διακόπτη της στο κολεκτέρ.

Οι σωλήνες ζεστού νερού μονώνονται, για να μη χάνεται θερμότητα και να μην περιμένετε πολύ μέχρι να έρθει ζεστό νερό. Σε μεγάλα σπίτια, όπου η απόσταση από το μπόιλερ είναι μεγάλη, προβλέπεται ανακυκλοφορία. Οι σωλήνες κρύου νερού σε θερμούς χώρους μονώνονται επίσης, για να μην «ιδρώνουν».

Θερμική διαστολή και στήριξη

Οι πλαστικοί σωλήνες διαστέλλονται με τη θερμοκρασία πολύ περισσότερο από τους μεταλλικούς. Ένας σωλήνας PPR ζεστού νερού μήκους 10 m μπορεί να μακρύνει ενδεικτικά από 1,5 έως 6 cm όταν περνά από κρύο σε ζεστό, ανάλογα με το αν είναι ενισχυμένος με ίνες ή όχι, ενώ ο πολυστρωματικός, χάρη στο φύλλο αλουμινίου, πολύ λιγότερο. Σε εμφανείς και μακριές διαδρομές προβλέπονται σταθερά και ολισθαίνοντα στηρίγματα και αλλαγές κατεύθυνσης που παραλαμβάνουν τη διαστολή· αλλιώς οι σωλήνες κάνουν «καμπούρες», τρίζουν ή καταπονούνται οι ενώσεις. Στα δάπεδα οι σωλήνες μπαίνουν μέσα σε σπιράλ ή με μόνωση, ώστε να κινούνται ελεύθερα.

Πίεση: μειωτής ή πιεστικό

Πολύ υψηλή πίεση φθείρει μπαταρίες, καζανάκια και θερμοσίφωνα και προκαλεί υδραυλικά πλήγματα όταν κλείνουν γρήγορα οι βρύσες. Τότε μπαίνει μειωτής πίεσης μετά τον γενικό διακόπτη. Αν η πίεση είναι χαμηλή, π.χ. σε ψηλούς ορόφους ή σε περιοχές με αδύναμο δίκτυο, η λύση είναι πιεστικό συγκρότημα με δοχείο ή με inverter. Η θέση του γενικού διακόπτη και των τοπικών διακοπτών εξηγείται στον οδηγό για τη βαλβίδα διακοπής νερού.

Σωλήνες αποχέτευσης: υλικά και διάμετροι

Στην αποχέτευση το νερό ρέει με τη βαρύτητα και όχι με πίεση. Γι' αυτό μετράνε η διάμετρος, η κλίση και ο αερισμός.

PVC: το συνηθέστερο υλικό. Για μέσα στο κτίριο χρησιμοποιούνται σωλήνες κατάλληλοι για αποχέτευση κτιρίων, για υπόγεια δίκτυα σωλήνες με αντοχή σε φορτία εδάφους (κατηγορίες δακτυλιοειδούς ακαμψίας, όπως SN4 ή SN8).
PP με ελαστικό δακτύλιο: συνδέονται χωρίς κόλλα, αντέχουν καλύτερα σε ζεστά νερά (πλυντήρια) και οι αντιθορυβικές εκδόσεις μειώνουν τον θόρυβο στις στήλες μέσα σε τοίχους.
Χυτοσίδηρος: σε παλιές πολυκατοικίες· αθόρυβος, αλλά βαρύς και με διάβρωση στις ενώσεις.

Ενδεικτικές διάμετροι: νιπτήρας Φ32–40, ντουζιέρα, μπανιέρα, νεροχύτης και πλυντήρια Φ40–50, λεκάνη Φ100–110, κατακόρυφη στήλη Φ100–125. Η διάμετρος δεν μικραίνει ποτέ προς την κατεύθυνση της ροής.

Κλίσεις, σιφώνια και αερισμός

Οι οριζόντιες αποχετεύσεις τοποθετούνται με κλίση ενδεικτικά 1–2%, δηλαδή 1–2 cm ανά μέτρο. Με πολύ μικρή κλίση τα στερεά κατακάθονται και ο σωλήνας βουλώνει· με πολύ μεγάλη κλίση το νερό φεύγει γρήγορα και αφήνει πίσω τα στερεά. Οι αλλαγές κατεύθυνσης γίνονται με καμπύλες 45° και όχι με γωνίες 90°, και σε κρίσιμα σημεία προβλέπονται τάπες καθαρισμού.

Κάθε είδος υγιεινής έχει σιφώνι, που κρατά ένα «νερόφραγμα» ώστε να μην ανεβαίνουν αέρια από την αποχέτευση. Όταν νερό πέφτει σε μια στήλη χωρίς αερισμό, δημιουργεί υποπίεση που ρουφάει τα νερόφραγμα των σιφωνιών και έρχονται μυρωδιές. Γι' αυτό η στήλη προεκτείνεται πάνω από τη στέγη ή, όπου αυτό δεν γίνεται, τοποθετείται βαλβίδα εισαγωγής αέρα. Βουητό και «γλουγλού» στα σιφώνια όταν αδειάζει η μπανιέρα είναι τυπικό σημάδι ανεπαρκούς αερισμού.

Υπόγεια και χώροι κάτω από το επίπεδο αποχέτευσης

Όταν μπάνιο, πλυσταριό ή λεβητοστάσιο βρίσκεται χαμηλότερα από τον αγωγό του δημοτικού δικτύου ή της σηπτικής, τα λύματα δεν φεύγουν με τη βαρύτητα. Τότε τοποθετείται φρεάτιο με υποβρύχια αντλία ακαθάρτων και βαλβίδα αντεπιστροφής. Τέτοιες αντλίες, όπως οι σειρές NOVA και VERTY NOVA, θα βρείτε στις αντλίες και πιεστικά. Χρειάζεται επίσης προστασία από επιστροφή λυμάτων σε περίπτωση που φράξει ή υπερχειλίσει το κεντρικό δίκτυο.

Τι προτείνουμε

Σε ανακαίνιση, αντικαταστήστε όλο το δίκτυο ύδρευσης με κολεκτέρ και πολυστρωματικό ή PEX, και ελέγξτε διαμέτρους, κλίσεις και αερισμό της αποχέτευσης πριν κλείσουν τα δάπεδα. Για μελέτη, υλικά ή εργασίες ύδρευσης και αποχέτευσης, επικοινωνήστε με την ομάδα μας.

Κατηγορία: Λεβητοστάσιο και ύδρευση